Το κεφάλι της θεάς Υγείας. Με την ελαφρά κλίση και στροφή του κεφαλιού προς τα αριστερά, τα τραβηγμένα προς τα πάνω και δεμένα χαλαρά στην κορυφή του κρανίου μαλλιά της, τα καλοσχεδιασμένα μάτια της και το δαντελωτό στόμα θεωρείται η ιδανική απόδοση της γυναικείας ομορφιάς. Βρέθηκε στο ναό της Αλέας Αθηνάς στην Τεγέα και αποδίδεται στο γλύπτη Σκόπα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
..................................................... Ιστοσελίδα με καθημερινή ενημέρωση για τον πολίτη ............................
Δίδασκα τότε στο ΤΕΙ Αθήνας στο Τμήμα Φυσικοθεραπείας Παθοφυσιολογία και Νοσολογία. Ήμουν και αυστηρός...
Καλοκαίρι. Το τελευταίο μάθημα ήταν "αντισυλληπτικά δισκία" και δεν είχε έρθει ούτε ένας φοιτητής.. Το κεφάλαιο αυτό, αν και ήταν στη διδακτέα ύλη, δεν περιλαμβανόταν στο διδακτικό εγχειρίδιο.
Τους εκδικήθηκα. Στις τελικές εξετάσεις έβαλα 5 θέματα από τα οποία το τελευταίο ήταν "Τι γνωρίζετε για τα αντισυλληπτικά δισκία". Φωνές. Διαμαρτυρίες. "Δεν είναι γραμμένο στο βιβλίο!" "Εγώ όμως παρέδωσα το μάθημα. Δεν είχατε έρθει!"
Ένας όμως φοιτητής με κατατρόπωσε με το γραπτό του:
Θέμα 5ο: Για το θέμα αυτό δεν έχω να γράψω τίποτα γιατί:
Α. Μ' αρέσουν τα παιδάκια
Β. Καμιά από τις φίλες που είχα ως σήμερα δεν χρησιμοποιούσε τέτοια χαπάκια.
Γ. Όπως άκουσα από τους συμφοιτητές μου το θέμα αυτό δεν περιέχεται στο βιβλίο.
Για τα υπόλοιπα 4 θέματα ομοίως δεν έχω να γράψω τίποτα, γιατί απλώς δεν τα έχω διαβάσει!
Ο νέος αυτός δείκτης αναπτύχθηκε για τις ανάγκες μια διεθνούς μελέτης με επικεφαλής τον καθηγητή Κρίστοφερ Μάρεϊ του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στο Σιάτλ, η οποία δημοσιεύθηκε στο βρετανικό ιατρικό περιοδικό «The Lancet». Ο δείκτης βαθμολογεί σε κλίμακα 0-100 195 χώρες ανάλογα με την ποιότητα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης τους και του βαθμού στον οποίο έχει ο πληθυσμός έχει πρόσβαση σε αυτήν.
Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη στοιχεία της περιόδου 1990-2015 και βασίζεται στη θνησιμότητα που υπάρχει σε κάθε χώρα για 32 παθήσεις, η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με την κατάλληλη ιατρική φροντίδα. Ουσιαστικά, ο δείκτης αξιολογεί το σύστημα υγείας κάθε χώρας ανάλογα με το βαθμό που οι κάτοικοί της πεθαίνουν με ρυθμό ταχύτερο του αναμενόμενου από αιτίες που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με την κατάλληλη ιατροφαρμακευτική παρέμβαση.
Η Ελλάδα, με 87 μονάδες, βρίσκεται στην 20ή θέση της παγκόσμιας κατάταξης, ακριβώς πάνω από τη Γερμανία (86). Η Κύπρος βρίσκεται στην 27η θέση (85 μονάδες), οι ΗΠΑ στην 36η (81 μονάδες) και η Τουρκία στην 81η (76). Το 2015 το υψηλότερο «σκορ» εμφάνισε η Ανδόρα (94,6) και ακολουθούσαν κατά σειρά η Ισλανδία (93,6), η Ελβετία (91,8), η Σουηδία (90,5)
Η Ελλάδα παίρνει «άριστα» (100) στην αντιμετώπιση ασθενειών όπως αυτές που προκαλούν διάρροια, η διφθερίτιδα, ο κοκκύτης, η ιλαρά, η επιληψία και η σκωληκοειδίτιδα.Χαμηλότερες είναι οι επιμέρους βαθμολογίες της χώρας μας στον καρκίνο του δέρματος πλην μελανώματος (62), στον καρκίνο των όρχεων (67), στο λέμφωμα Hodgkin (31), στη λευχαιμία (62), στην ισχαιμική νόσο της καρδιάς (61), στην αγγειακή εγκεφαλική νόσο (72) κ.α. Σχολιάζοντας το γεγονός ότι ισχυρές χώρες (ΗΠΑ, Βρετανία, Γερμανία κ.α.) δεν βρίσκονται στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης με βάση το νέο ιατρικό δείκτη, ο Μάρεϊ επεσήμανε πως «το να έχει μια χώρα ισχυρή οικονομία, δεν αποτελεί εγγύηση για καλή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ούτε το να έχει προχωρημένη ιατρική τεχνολογία.
Το γνωρίζουμε αυτό καλά, επειδή οι άνθρωποι δεν έχουν την φροντίδα που θα έπρεπε για παθήσεις για τις οποίες υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες. Η κατάταξη π.χ. των ΗΠΑ αποτελεί ντροπή, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι δαπανούν κάθε χρόνο πάνω από 9.000 δολάρια ανά κεφαλή, περισσότερα από κάθε άλλη χώρα».
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο δείκτης εμφανίζει αύξηση από 40,7 το 1990 σε 53,7 το 2015, καθώς οι 167 από τις 195 χώρες εμφάνισαν διαχρονικά βελτίωση της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Όμως, την ίδια περίοδο, το χάσμα ανάμεσα στις χώρες με τις καλύτερες και τις χειρότερες ιατροφαρμακευτικές επιδόσεις διευρύνθηκε κατά σχεδόν πέντε μονάδες από 23,1 – 84,7 το 1990 (απόκλιση 61,6) σε 28,6 – 94,6 το 2015 (απόκλιση 66).
Στο προηγούμενο άρθρο είχε γίνει μια ενδεικτική εισαγωγή στο ζήτημα συσχετισμού λογοτεχνίας και ασθένειας. Η μορφή της λογοτεχνίας αυτής μετουσιώνει τη χροιά του αναπόφευκτου σ’ εναν λυρισμό που δε χρησιμοποιείται το κείμενο απαραιτήτως και κατά κύριο λόγο ως κάθαρση αλλά ταυτόχρονα και ως ουσιαστικοποίηση της εμμεσότητας του μεταφορικού λόγου- ενος λόγου που γλωσσολογικώς έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από άποψη παραγωγής σκέψης και συσχετισμού λέξεων και εικόνας- και ως προσανατολισμό στην πορεία της ενσυναίσθησης. Στην πορεία αυτής της ερευνητικής δραστηριότητας στη λογοτεχνία , θα άξιζε να αναφερθεί αναλυτικά ένα θεατρικό κείμενο που αποτελει γνήσιο περιγραφέα του ανθρώπινου πόνου από την πλευρά του απροσδόκητου νέου και αναπόφευκτου μέλλοντος όλων μας. Το έργο ονομάζεται “Wit”και στα ελληνικά έχει μεταφραστεί ως
“Πνεύμα” ενώ η συγγραφέας είναι η Margaret Edson.
H πλοκή αφορα σε μια καθηγήτρια Λογοτεχνίας και συγκεκριμενα µία πενηντάχρονη καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας µε αντικείµενο την αγγλική ποίηση του 17ου αιώνα και συγκεκριμένα τα Ιερά Σονέτα του Τζον Ντον. Το ότι η ίδια είναι καθηγήτρια λογοτεχνίας και αντιμετωπίζει το θάνατο, είναι ένα μη τυχαίο γεγονός του κειμένου που επιτείνει τη γενική συσχέτιση λογοτεχνίας και ασθένειας. Η Βίβιαν μαθαίνει από τον Δρ. Κελέκιαν οτι πάσχει από καρκίνο.
– Έχετε καρκίνο
– Βλέπεις; Αξέχαστο. Είναι κάτι σαν σοκ. Πρέπει να καθήσω κάτω.
– Εχετε καρκίνο των ωοθηκών. Έχετε μεταστατικό καρκίνο των ωοθηκών στο στάδιο 4.
Μετά την ανακοίνωση της κατάλληλης θεραπείας, η οποία θα έχει διάρκεια 8 μήνες και θα αποτελεί ένα είδος πειράματος καθώς το αδενοκαρκίνωμα της Βίβιαν είναι αρκετά επιθετικό, η ηρωίδα πιάνει τον εαυτό της σ’ εναν ιδιαίτερο μονόλογο-απολογισμό της ζωής και του χαρακτήρα της. Κατανοεί ταυτόχρονα οτι έπρεπε να κάνει περισσότερες ερωτήσεις γύρω απο τη θεραπεία της.
Καταλαβαίνοντας οτι ο γιατρός που την έχει αναλάβει (Dr. Posner) υπήρξε κάποτε και δικός της φοιτητής, αισθάνεται το χρόνο να τη διαπερνά με ιδιαίτερη ευλυγισία καταλύοντας κάθε αίσθηση χωροχρονικότητας. Όταν τον ρωτά μάλιστα για το λόγο επιλογής της ογκολογίας ως ειδικότητας, ο πρώην φοιτητής της απαντά πως πιστεύει οτι ο καρκίνος είναι κάτι το εκπληκτικό και αυτό που πάντα ήθελε να κάνει. Γιατρός και ασθενής ανακαλύπτουν πανομοιότυπες πτυχές που επικεντρώνονται στην τάση τους να αποκωδικοποιήσουν το αίσθημα του θανάτου και πολύ πιθανό στο τέλος να τον νικήσουν ως έκφανση προόδου της αίσθησης του ακαδημαισμού που διέπει και τους δύο. Εδώ φυσικά τίθεται και το ζήτημα της νίκης του θανάτου μέσα από τη λογοτεχνία και σαν απόηχο τον υπαρξισμό. Ενώ ο μόνος τρόπος για την επίλυση της δύσκολης κατάστασης της υγείας της είναι ακόμη ένα ιατρικό τεστ ερευνητικών προυποθέσεων για νέα ογκολογική θεραπεία, η Βίβιαν αντιλαμβάνεται οτι το τέλος είναι κοντά επιτρέποντας στον αναγνώστη να εισβάλλει στα άδυτα μιας ψυχολογιας θανάτου που εναλλάσσεται με ιδιαίτερες τάσεις υπαρξιστικών προβληματισμών.
“ Καθώς είμαι ακαδημαϊκός, αισθάνομαι υποχρεωμένη να καταγράψω ό,τι υπαρχει έτσι όπως τις περισσότερες φορές συμβαίνει ανάμεσα στις δραματικές κορυφώσεις. Στην πραγματικότητα είναι κάπως έτσι: Δεν μπορείτε να φανταστείτε πως ο χρόνος μπορεί να μένει ακίνητος. Κρέμεται. Βαραινει και όμως ειναι τοσο λίγος. Κινείται τόσο αργά και είναι τόσο σπάνιος. Αν έγραφα αυτή τη σκηνή θα διαρκούσε συνολικά 15 λεπτά.”
Ποιός είναι ο ρόλος της λογοτεχνίας τελικά εκείνες τις στιγμές της βλοσυρής ανακοίνωσης; Μιας ανακοίνωσης που μπορεί να κοστίσει την απώλεια της σκέψης που στην περίπτωση ενός πνευματικού ανθρώπου συνάδει με την απώλεια της ζωής; αδιαφορώντας για την οφειλή ενός κυτταρικού θανάτου που στέκει επικείμενος πάνω από κάθε ανθρώπινη οντότητα, η Βίβιαν, αντιλαμβάνεται ότι ο χαμός των συλλογισμών της και κατ’ επέκταση του εαυτού της, είναι τελικά η μοναδική πιθανή κατάληξη της.
Το αίσθημα ματαίωσης της ανθρώπινης υπόστασης είναι έντονο και στα λόγια της πριν το τέλος όπου ο απολογισμός της καταλήγει στα σημεία της ζωής της που μετανοεί για ορισμένες συμπεριφορές και παραδέχεται τη διαύγεια μιας πιθανής χαμένης συγκαταβατικότητας απέναντι στους άλλους ανθρώπους που αργά πια πλεον αισθάνεται φτιαγμένους από το ίδιο υλικό μ’ εκείνη.
Το κενό αυτό γνώσης και κατανόησης της Βίβιαν καλύπτεται από τη συνειδητοποίηση πως έχει αδικήσει και η ίδια φοιτητή της στο παρελθόν (και συγκεκριμένα με οικογενειακά προβλήματα υγείας που κάποτε ζήτησε την εύνοια της) όπως και ο ερευνητής ογκολογίας και πρώην φοιτητής της που την παρακολουθεί, αδικεί ως αλυσίδα της μοίρας, εκείνη αδιαφορώντας για την αίσθηση της ποσότητας του φαρμάκου που της χορηγεί (καθώς χρειάζεται συγκεκριμένη ποσότητα και διαδικασία βάσει ιατρικών guidelines με τα οποία οι γιατροί δε δρουν εξατομικευμένα για κάθε ασθενή).
«Τώρα δεν είναι η ώρα για λεκτικές ξιφασκίες, για την απίθανη πτήση της άγριας φαντασίας και της προοπτικής της μετατόπισης για μεταφυσική έπαρση και πνεύμα. Και τίποτα δεν θα ήταν χειρότερο από μια εμπεριστατωμένη επιστημονική ανάλυση. Πολυμάθεια. Ερμηνεία. Επιπλοκή. Τώρα είναι η ώρα για απλότητα. Τώρα είναι η ώρα να, τολμώ να πω, για καλοσύνη. »
Η συντροφιά της Βίβιαν, η νοσηλεύτρια που συνοδεύει το μεγαλύτερο δίλημμα της ζωής της, γίνεται τελικά σύμβολο και η ίδια της αιώνιας απελευθέρωσης από τον φυσικό πόνο, τον πυρετό ( που εκδηλώνεται ως απόρροια της χημειοθεραπείας που δοκιμάζεται πάνω της) και την ουδετεροπενια, σεβόμενη την απόφαση της Βίβιαν για απόβαση απο τη ζωή στο θάνατο χώρις περαιτέρω σωματική ταλαιπωρία.
ΠΗΓΕΣ
Edson, M. (1999) Wit. Faber and Faber, Inc., New York.
* Η Κωνσταντίνα Κοντοπούλου είναι γεννημένη το 1987 και είναι υποψήφια διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής. Διδάσκει ως βοηθητικό προσωπικό στο Α.Π.Θ. Έχει διδάξει στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση και έχει ολοκληρώσει μεταπτυχιακές σπουδές Ψυχολογίας και Αγγλικής Φιλολογίας. Η λογοτεχνία και η φωτογραφία ανήκουν στα άμεσα ενδιαφέροντα της.
Επίσκεψη Κινητής Μονάδας Μαστογράφου στη Νέα Μάκρη
Ο καρκίνος του μαστού είναι η συχνότερη κακοήθεια που εμφανίζεται στις γυναίκες της χώρας μας. Ο αριθμός των νέων περιστατικών κάθε χρόνο υπολογίζεται στις 5.000. Παρόλη την υψηλή συχνότητα της, η ασθένεια απειλεί ολοένα και λιγότερο τη ζωή και την ποιότητα της, τόσο εξαιτίας των σημαντικών προόδων της ιατρικής επιστήμης που οδήγησαν σε πιο αποτελεσματικές και περισσότερο εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις, όσο και γιατί ο αριθμός των γυναικών που υποβάλλονται σε προληπτικές εξετάσεις συνεχώς αυξάνει, με αποτέλεσμα να ανακαλύπτεται ο καρκίνος σε πρώιμα στάδια, τότε που οι θεραπείες είναι πιο αποτελεσματικές και μπορεί να οδηγήσουν στην ίαση.
Η καλύτερη εξέταση για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού είναι η μαστογραφία. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος με μαστογραφία μειώνει τη θνησιμότητα από την ασθένεια σε ποσοστό που φθάνει το 30%. Η εξέταση είναι ανώδυνη, διαρκεί ελάχιστο χρόνο και με τα νέα μηχανήματα που η δόση ακτινοβολίας είναι εξαιρετικά χαμηλή.
Για να βοηθηθούν οι γυναίκες στην ελληνική ύπαιθρο που λόγω γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων, κοινωνικών δυσκολιών ή προκαταλήψεων και οικονομικών προβλημάτων, δεν έχουν πρόσβαση ή αδυνατούν να υποβληθούν σε μαστογραφικό έλεγχο, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία μετά από μία γενναία χορηγία και συνεχή υποστήριξη της εταιρείας καλλυντικών AVON κατασκεύασε και εξόπλισε με σύγχρονα μηχανήματα μία κινητή μονάδα μαστογράφου. Η μονάδα αυτή περιοδεύει σε διάφορες περιοχές της χώρας μας και προσφέρει δωρεάν μαστογραφικό έλεγχο στις γυναίκες που το έχουν ανάγκη.
Στo πλαίσιο αυτής της προσπάθειας και μετά από πρόσκληση και φιλοξενία της Πανελλαδικής Οργάνωσης Γυναικών «Παναθηναϊκή» σε συνεργασία με το Δήμο Μαραθώνα, η μονάδα μαστογράφου θα βρίσκεται στο Πολιτιστικό Κέντρο «Βασίλη Ρώτα» στις 15 & 16 Μαΐου 2017. Τηλέφωνα για ραντεβού: 22940/ 94646 (10.00-14.00).
Τα ραντεβού θα κλείνονται από 8 Μαΐου με σειρά προτεραιότητας.
Προϋποθέσεις για τον μαστογραφικό έλεγχο. · Ηλικίες γυναικών από 40 έως 70 ετών. · Να μην έχει γίνει μαστογραφία τους τελευταίους 12 μήνες. · Να μην έχουν ιστορικό καρκίνου μαστού, βιοψίας ή αισθητικής επέμβασης στο μαστό. · Η γυναίκα να μην είναι σε έμμηνο ρύση (περίοδο), από 3 ημέρες πριν έως 5 ημέρες μετά. Δεν προσφέρεται ο μαστογραφικός έλεγχος σε γυναίκες που έχουν την οικονομική ή επαρκή ασφαλιστική κάλυψη για μαστογραφία σε κάποιο δημόσιο ή ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο. Προσπάθειά μας είναι όλο και περισσότερες Ελληνίδες να εξετάζονται και έτσι να μειώσουμε τις αρνητικές συνέπειες αυτής της ασθένειας. Μαζί μπορούμε να κάνουμε τον καρκίνο του μαστού παρελθόν. ____________ http://anatoli-neamakri.blogspot.gr/
Διακόσια και πλέον άτομα παραβρέθηκαν στην εκδήλωση
για την ενίσχυση του Γενικού Νοσοκομείου Χαλκιδικής. Φώτο: AHMCI
12 May 2017
ΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΜΑΙΟΥ
Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε πριν λίγες μέρες η πρώτη εκδήλωση του φιλανθρωπικού οργανισμού Australian Hellenic Medical Charity Inc., ο οποίος συστάθηκε πριν από περίπου ένα χρόνο, με πρωτοβουλία του επιχειρηματία Κωνσταντίνου Μπαρκούκη, υπό την καθοδήγηση του ελληνικής καταγωγής αρχιδικαστή της Νότιας Αυστραλίας Χριστόφορου Κουράκη, με αντικειμενικό στόχο να συλλέξει το ποσόν των $200,000 δολαρίων για τον εξοπλισμό του Γενικού Νοσοκομείου Χαλκιδικής που εξυπηρετεί μεγάλο μέρος κατοίκων της Βόρειας Ελλάδας.
Σύμφωνα με τους γιατρούς του νοσοκομείου και τον κ. Μπαρκούκη, που κατάγεται από την Χαλκιδική, οι ελλείψεις στις μονάδες θεραπείας και πρόληψης είναι τόσες που σε κάποιες περιπτώσεις η διάγνωση μιας σοβαρής ασθένειας όπως ο καρκίνος, καθίσταται σχεδόν αδύνατη.
«Σκέφτηκα ότι ο μόνος τρόπος να βοηθήσουμε είναι να στραφούμε στους συμπολίτες μας στην Αυστραλία και να δημιουργήσουμε μια φιλανθρωπική οργάνωση που στόχο θα έχει τη συλλογή χρημάτων που θα χρησιμοποιούνται για την αγορά ιατρικού εξοπλισμού σε νοσοκομεία της πατρίδας μας. Κατά την πρώτη μας εκδήλωση μαζέψαμε ποσόν $31,000 δολάρια» δήλωσε ο κ. Μπαρκούκης. «Με τα χρήματα αυτά θα μπορέσουμε να αγοράσουμε και να παραχωρήσουμε στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής μέρος του βασικού ιατρικού εξοπλισμού ώστε να μην κινδυνεύουν πλέον ούτε οι μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής ούτε τα μικρά παιδιά, αλλά ούτε και οι τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα κάθε χρόνο» λέει ο επιχειρηματίας.
Σύμφωνα με το Διοικητικό Συμβούλιο του φιλανθρωπικού οργανισμού, το νοσοκομείο της Χαλκιδικής είναι μόνο η αρχή και στόχος όλων είναι να μπορέσουν σταδιακά να βοηθήσουν νοσοκομεία και στις υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας.
«Όταν με πλησίασαν τα μέλη του οργανισμού ενθουσιάστηκα με την αποφασιστικότητα και την θετική τους ενέργεια και δέχθηκα με χαρά να συμμετέχω. Είμαι ιδιαίτερα περήφανος που ανήκω και εγώ σε αυτή την πρωτοβουλία» είπε ο αρχιδικαστής Χριστόφορος Κουράκης.
Αρωγός στην προσπάθεια αυτή είναι και ο 31χρονος δικηγόρος Lukasz Wyszynski, ο οποίος, αν και δεν είναι Έλληνας, θέλησε να προσφέρει τις νομικές του υπηρεσίες δωρεάν, για να ξεπληρώσει, όπως λέει ο ίδιος, ένα ηθικό χρέος του προς την Ελλάδα αφού, τον Σεπτέμβριο του 1986, όταν μαζί με τους γονείς του αναγκάστηκαν να δραπετεύσουν για πολιτικούς λόγους από την Πολωνία, βρήκαν καταφύγιο στην Ελλάδα.
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου όλους όσους βρέθηκαν κοντά μας, πίστεψαν στην ιδέα μας και στηρίζουν την προσπάθειά μας. Αν καταφέρουμε να σώσουμε έστω και έναν συνάνθρωπο μας, αυτό για εμάς θα είναι αρκετό» καταλήγει ο κ. Μπαρκούκης.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού αποτελείται επίσης από τον καθηγητή Πανεπιστημίου και ερευνητή Ανδρέα Ευδοκίου καθώς και τους επιχειρηματίες Γιώργο Αποστόλου και Σωτήρη Φίλη.
Για περισσότερες πληροφορίες και για όσους ενδιαφέρονται να ενισχύσουν την πρωτοβουλία η ιστοσελίδα του οργανισμού είναι https://chuffed.org/project/ahmci
Ενδιαφέροντα στοιχεία παραθέτει σήμερα, σε συνέντευξή της στην «δημοκρατική», η μαιευτήρας, χειρουργός γυναικολόγος – ογκολόγος – ειδικός μαστολόγος, ογκοπλαστικός Δρ Ειρήνη Αγγελίδου, για το πώς η οικονομική κρίση και οι δύσκολες συγκυρίες, έχουν επηρεάσει την υγεία των γυναικών. Ο καρκίνος, η υπογεννητικότητα και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα αφορούν, πλέον, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ρόδου, ωστόσο το κλειδί για όλα όπως λέει, είναι η πρόληψη και η τακτική επίσκεψη στον γιατρό.
Η ίδια εξομολογείται πώς αποφάσισε να ακολουθήσει την δύσκολη και απαιτητική ειδικότητά της, αναφέρεται στις συγκινήσεις και τις δυσκολίες της καθημερινότητας, στην υποστήριξη της οικογένειάς της για να κάνει αυτό που αγαπά και μας παρουσιάζει τον «τοίχο της ζωής» που έχει στο ιατρείο της με τα μωράκια που βοήθησε να έρθουν στον κόσμο!
• Να ξεκινήσουμε την συνέντευξη κ. Αγγελίδου, από το πόσο συνεπείς είμαστε οι γυναίκες στο ραντεβού με τον γυναικολόγο μας.
Δυστυχώς, στα τελευταία χρόνια, λόγω και της οικονομικής κρίσης, παρατηρούνται πολλές παραλείψεις στο θέμα του προληπτικού ελέγχου. Πολλές γυναίκες, για οικονομικούς λόγους, αποφεύγουν να προσέρχονται για προληπτικό έλεγχο και πολλές φορές βλέπουμε να έρχονται προχωρημένα περιστατικά μαστών ή γυναικολογικού καρκίνου. Διαπιστώνω ότι δεν είναι ενημερωμένες πως ο καρκίνος του μαστού ξεκινά και από μικρές ηλικίες. Εχω διαγνώσει καρκίνο του μαστού ακόμα και σε γυναίκα 28 ετών. Ο καρκίνος του μαστού χτυπάει μια στις οκτώ γυναίκες. Αν δε, υπάρχει και κληρονομικό ιστορικό στην οικογένεια συγκεκριμένου τύπου καρκίνου, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού φτάνει μέχρι και ποσοστό 80%, και 60% για την εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών, ενώ αυξημένα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του μαστού και του προστάτη υπάρχουν και στους άνδρες. Με μια απλή εξέταση αίματος όμως μπορούμε να διαπιστώσουμε, αν τα μέλη μιας οικογένειας με ιστορικό είναι φορείς των συγκεκριμένων γονιδίων και από εκεί και πέρα, δίνονται οι κατάλληλες συμβουλές για το πώς μπορεί να προληφθεί η εμφάνιση μιας κακοήθειας.
• Αφού έχουμε προχωρήσει τόσο στον τομέα της πρόληψης, γιατί έχουμε αύξηση, όπως λέτε, των καρκίνων;
Προφανώς παίζει σημαντικό ρόλο ο οικονομικός παράγοντας, διότι οι εξετάσεις αυτές δεν καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία και θα πρέπει ο ασθενής να βάλει το χέρι στην τσέπη και το κόστος είναι υψηλό. Αυτό που προσπαθούμε όλοι οι γιατροί, και προσπαθώ κι εγώ μέσω των ομιλιών μου σε συνέδρια και εκδηλώσεις αλλά και σε δημοσιεύσεις μέσω του facebook, είναι να παροτρύνουμε τις ασθενείς να κάνουν προληπτικό έλεγχο. Η ίαση για τον εντοπισμό του καρκίνου σε πρώιμο στάδιο είναι πλέον δεδομένη στην σημερινή εποχή.
• Κάθε πότε πρέπει να επισκεπτόμαστε τον γυναικολόγο μας;
Όταν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό με κακοήθειες, μια φορά τον χρόνο πρέπει η κάθε γυναίκα να κάνει το τεστ Παπανικολάου με την κολποσκόπηση και τον υπέρηχο μήτρας-ωοθηκών κι από εκεί και πέρα, αν όλα είναι φυσιολογικά συνεχίζει τον ετήσιο έλεγχό της. Εκτός από τα γυναικολογικά, απαιτείται επίσκεψη σε ειδικό γιατρό μαστολόγο – εγώ είμαι γυναικολόγος, ογκολόγος και μαστολόγος οπότε οι ασθενείς μου καλύπτονται- για πλήρη έλεγχο του μαστού με ψηλάφηση κι αν χρειάζεται, κάνουμε και υπέρηχο. Πλέον στο ιατρείο μου διαθέτω το τελευταίου τύπου μηχάνημα για scanning του μαστού με εικόνα τομογραφίας, με το οποίο ένα εύρημα μπορούμε να το αξιολογήσουμε, αν έχει ύποπτα χαρακτηριστικά. Εν εκτιμηθεί ότι το εύρημα μπορεί να εξελιχθεί σε κακοήθεια, προχωράμε σε βιοψία στο ιατρείο με ένα ειδικό πιστόλι, λαμβάνουμε δείγμα και αναλόγως ακολουθούμε την κατάλληλη θεραπεία.
• Από ποια ηλικία πρέπει κ. Αγγελίδου να ξεκινάει ο έλεγχος;
Κανονικά, ο έλεγχος του μαστού ξεκινά από τα 30 έτη με ψηλάφηση και υπέρηχο εφόσον δεν υπάρχει ιστορικό στην οικογένεια. Από τα 40 έτη ξεκινάμε την ψηφιακή μαστογραφία, η οποία έχει καλύτερη απεικόνιση. Αυτά πρέπει να γίνονται ετησίως, εκτός κι αν υπάρχει εύρημα το οποίο πρέπει να παρακολουθούμε. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, εκεί ξεκινάμε από τα 25 έτη τον έλεγχο ανά εξάμηνο. Ωστόσο κάθε κοπέλα που ξεκινά την σεξουαλική της ζωή, θα πρέπει μια φορά τον χρόνο να επισκέπτεται τον γυναικολόγο της για τον απαραίτητο έλεγχο.
• Είναι εξοικειωμένα τα κορίτσια με την
επίσκεψη στον γυναικολόγο;
Θεωρώ πως ναι, είναι εξοικειωμένα και δεν ντρέπονται να έρχονται στον γυναικολόγο. Σήμερα έχουμε ξεπεράσει τα ταμπού και αυξάνονται τα νέα κορίτσια που έρχονται για να ενημερωθούν και θεωρώ ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό για την μετέπειτα ζωή τους.
• Το εμβόλιο του τραχήλου της μήτρας εντέλει να το κάνουν τα κορίτσια ή όχι;
Ναι, πρέπει να το κάνουν ακόμα και πριν ξεκινήσουν την σεξουαλική τους ζωή, ωστόσο αποδίδει και μέχρι την ηλικία των 45 ετών. Ολες οι μελέτες αποδεικνύουν την ανωτερότητα των εμβολίων αυτών, είναι αποτελεσματικά και ασφαλή. Το συγκεκριμένο εμβόλιο καλύπτεται μάλιστα από τα ταμεία για ηλικίες από 11 έως 18 ετών.
• Τα πιο συνήθη προβλήματα που συναντάτε στις ασθενείς που έρχονται, ποια είναι;
Βλέπω πολύ συχνά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, πολύ συχνά λοίμωξη από τον ιό HPV, ευτυχώς δεν βλέπουμε πολύ συχνά πλέον σύφιλη και γονόρροια, όπως παλιά. Πολύ συχνά βλέπουμε και ζητήματα υπογονιμότητας. Ολο και πιο συχνά κοπέλες μεγαλύτερης ηλικίας θέλουν να κάνουν παιδί, οι οποίες έχουν καθυστερήσει την τεκνοποίηση για επαγγελματικούς λόγους. Βεβαίως, όσο περνά η ηλικία προκύπτουν θέματα υπογονιμότητας. Λόγω της εξειδίκευσής μου στην γυναικολογική ογκολογία μαστολογία, βλέπω και πάρα πολύ συχνά καρκίνους…
• Φαντάζομαι θα είναι πολύ δύσκολο να πρέπει να ανακοινώσεις σε μια ασθενή ότι έχει καρκίνο.
Βεβαίως… Μέσα στο πλαίσιο της εξειδίκευσης στην γυναικολογική ογκολογία μαστολογία, λαμβάνουμε ιδιαίτερα μαθήματα ψυχοογκολογίας κατά τα οποία εκπαιδευόμαστε πώς θα μιλάμε στον ασθενή, πώς θα του ανακοινώσουμε ότι έχει καρκίνο. Υπάρχει συγκεκριμένος τρόπος και σε καμία περίπτωση δεν του αποκρύπτουμε την αλήθεια. Όμως, του δείχνουμε και ποιες είναι οι δυνατότητες που έχει και ευτυχώς στη σημερινή εποχή, έχουμε πολλά όπλα για να αντιμετωπίσουμε τον καρκίνο. Είναι απαραίτητο να καταλάβει ο ασθενής από τι ακριβώς πάσχει, σε ποιο στάδιο βρίσκεται και να του δώσουμε να αντιληφθεί ότι υπάρχουν θεραπείες και μπορεί να γίνει καλά. Σε πολλές περιπτώσεις οι ασθενείς γίνονται καλά και ζουν πολλά χρόνια. Η ειδικότητά μου είναι πολύ δύσκολη αλλά κρύβει και πολλές χαρές, γιατί μέσα από αυτή μπορώ να βοηθάω τον άνθρωπο. Είναι τεράστια ικανοποίηση όταν θεραπεύουμε το πρόβλημα και οι ασθενείς γίνονται καλά. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη επιβράβευση για μένα, από τις ασθενείς μου που γίνονται.
• Η υπογεννητικότητα είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο και φαίνεται ότι όλο και περισσότερα ζευγάρια αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα και στη Ρόδο. Αυτό γιατί συμβαίνει;
Μια αιτία είναι αυτή που είπαμε πριν, ότι πολλές γυναίκες καθυστερούν την τεκνοποίηση για επαγγελματικούς λόγους και ξεκινούν σε μεγάλη ηλικία την διαδικασία της τεκνοποίησης, περίπου μετά τα 40, όπου η υπογονιμότητα είναι δεδομένη. Από την άλλη, τα πολλά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα δημιουργούν προβλήματα ενώ υπάρχει και ο ανδρικός παράγοντας, καθώς πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια βλέπουμε προβλήματα στο σπέρμα των ανδρών που μπορεί να προέρχονται από το στρες, το άγχος, το κάπνισμα, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα… Όλα αυτά παίζουν τον ρόλο τους.
• Είναι πιο εύκολο τα ζευγάρια να αποκτήσουν σήμερα παιδί απ΄ότι στα παλαιότερα χρόνια;
Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, με τις οποίες μπορούμε να βοηθήσουμε τα ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί. Η εξωσωματική γονιμοποίηση πλέον, είναι η τελευταία επιλογή για τα ζευγάρια και όχι η πρώτη, διότι έχουμε «όπλα» να διορθώσουμε τις αιτίες τις υπογονιμότητας. Σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, με κάποια ειδική επέμβαση ενδεχομένως αν χρειάζεται ή με κάποια ειδική ορμονική θεραπεία, είναι δυνατόν οι γυναίκες να συλλάβουν. Οι ασθενείς πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν πάμε ποτέ κατευθείαν σε εξωσωματική γονιμοποίηση, χωρίς να ξέρουμε ποια είναι η αιτία της υπογονιμότητας.
• Εχετε στο ιατρείο σας έναν τοίχο γεμάτο με φωτογραφίες βρεφών…
Ναι, είναι πολλά από τα μωράκια που γέννησαν ασθενείς μου! Είναι μεγάλη υπόθεση να φέρνεις μια ζωή στον κόσμο. Μεγάλη συγκίνηση… Ειδικά όταν αργότερα τα φέρνουν οι μαμάδες τους στο ιατρείο, δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από το να βλέπεις όλα αυτά τα ζουζούνια να έρχονται εδώ και να κάνουν χαρούλες και όλα αυτά τα χαριτωμένα που κάνουν τα παιδιά.
• Είναι δύσκολη ειδικότητα η γυναικολογία;
Απαιτεί πάρα πολύ χρόνο από την προσωπική μας ζωή. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να πρέπει να φύγεις, γιατί προέκυψε κάποιο πρόβλημα σε ασθενή ή να πρέπει να ξεγεννήσεις μια ασθενή. Φέτος Μεγάλη Πέμπτη και Κυριακή του Πάσχα, είχα τοκετούς. Άφησα την οικογένειά μου και πήγα στις ασθενείς μου, αυτό δεν με ξενίζει κι ευτυχώς πλέον το έχει συνηθίσει και η οικογένειά μου η οποία δείχνει απόλυτη κατανόηση και υποστήριξη!
• Πώς αποφασίσατε να ακολουθήσετε την γυναικολογία;
Συνειδητά απολύτως. Όταν μπήκα στο Πανεπιστήμιο, ήθελα να γίνω παιδίατρος επειδή μου αρέσουν πολύ τα παιδιά. Στην πορεία αγάπησα την χειρουργική, όταν ξεκίνησα στο Ιπποκράτειο με τον καθηγητή μου τότε τον κ. Γολεμάτη, ο οποίος με έστειλε στην Αμερική, διότι ήμουν πρώτη στο έτος και έπαιρνα συνέχεια 10άρια στα μαθήματα. Εκεί μπήκα μέσα σε μεγάλα χειρουργεία, κι αυτό για μένα ήταν καθοριστικός σταθμός. Αποφάσισα λοιπόν τότε ότι θα κάνω χειρουργική ειδικότητα. Στην Ελλάδα, επειδή έχει πάρα πολλούς μαιευτήρες γυναικολόγους άνδρες, θεώρησα ότι θα είναι πολύ σημαντικό για τις γυναίκες, να προχωρήσουμε και στον τομέα της γυναικολογίας μαιευτικής. Ετσι αποφάσισα να γίνω χειρουργός γυναικολόγος μαιευτήρας. Θυμάμαι όταν είχα δει τον πρώτο τοκετό στο Αρεταίειο στην Αθήνα και μετά στην Γερμανία, με νέες πρωτοποριακές μεθόδους ανώδυνου τοκετού, ήταν εκπληκτικά συγκινητικές εμπειρίες. Τα γυναικολογικά χειρουργεία είναι όλα ενδιαφέροντα. Η λαπαροσκοπική χειρουργική που διδάχθηκα στην Γερμανία, ανακουφίζει σημαντικά τους ασθενείς, την επόμενη μέρα πηγαίνουν στο σπίτι τους, δεν πονούν, δεν έχουν τομές, είναι ελάχιστη η απώλεια αίματος. Όλα αυτά με συνεπήραν και βέβαια στην Γερμανία όπου έκανα την ειδικότητα, στο πλαίσιο της γυναικολογικής ογκολογίας, είναι και ο μαστός και εκεί εξειδικεύτηκα άλλα τρία χρόνια, που κι αυτός είναι ενδιαφέρον τομέας, διότι αφορά άμεσα την ζωή και την υγεία της γυναίκας.
• Κλείνοντας την συνέντευξη, ποια συμβουλή θα θέλατε να δώσετε στις γυναίκες;
Η πρόληψη σώζει ζωές. Όταν οι κακοήθειες διαγνωσθούν εγκαίρως η ίαση είναι δεδομένη. Πρέπει να δίνουμε προτεραιότητα στην υγεία μας και όχι σε πράγματα που δεν είναι σημαντικά. Το ρούχο ή το παπούτσι δεν είναι άμεση προτεραιότητα, η υγεία μας όμως είναι. Οπωσδήποτε λοιπόν να βάλουν στο πρόγραμμα τον ετήσιο έλεγχο σε γυναικολόγο και μαστολόγο όταν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, που σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση των γονιδίων και τακτικός έλεγχος ανά εξάμηνο.
Θεωρείται πως γράφτηκε από τον αρχαίο γιατρό τον 4ο αιώνα π.Χ. και συγκαταλέγεται στα Άπαντα του Ιπποκράτη. Αποτελεί ορόσημο στην ανάληψη καθηκόντων ενός γιατρού, ορίζοντας τον γενικότερο σκοπό του, που μπορεί να συνοψιστεί στο «μην προκαλείς βλάβη».
Θεωρείται όμως και παρωχημένος καθώς, πέρα του ότι ο όρκος γίνεται σε αρχαίες θεότητες όπως ο Ασκληπιός και ο Απόλλωνας, απαγορεύει στον γιατρό να κάνει εγχειρήσεις, εκτρώσεις και ευθανασία ή να συμμετέχει σε υποβοηθούμενη αυτοκτονία. Έχει λοιπόν αλλάξει σε καίρια σημεία, σύμφωνα με τη σύγχρονη κατανόηση της ιατρικής επιστήμης αλλά και των ηθών της εποχής. Οι σύγχρονες εκδοχές είναι πολλές, και ορισμένες φορές διαφέρουν στην ίδια χώρα ανά ιατρική σχολή.
Ο πρωτότυπος Ιπποκρατικός Όρκος
«Ορκίζομαι στο θεό Απόλλωνα τον ιατρό και στο θεό Ασκληπιό και στην Υγεία και στην Πανάκεια και επικαλούμενος τη μαρτυρία όλων των θεών ότι θα εκτελέσω κατά τη δύναμη και την κρίση μου τον όρκο αυτόν και τη συμφωνία αυτή.
Να θεωρώ τον διδάσκαλό μου της ιατρικής τέχνης ίσο με τους γονείς μου και τον κοινωνό του βίου μου. Και όταν χρειάζεται χρήματα να μοιράζομαι μαζί του τα δικά μου. Να θεωρώ την οικογένειά του αδέλφια μου και να τους διδάσκω αυτήν την τέχνη αν θέλουν να την μάθουν χωρίς δίδακτρα ή άλλη συμφωνία.
Να μεταδίδω τους κανόνες ηθικής, την προφορική διδασκαλία και όλες τις άλλες ιατρικές γνώσεις στους γιους μου, στους γιους του δασκάλου μου και στους εγγεγραμμένους μαθητές που πήραν τον ιατρικό όρκο, αλλά σε κανέναν άλλο.
Θα χρησιμοποιώ τη θεραπεία για να βοηθήσω τους ασθενείς κατά τη δύναμη και την κρίση μου, αλλά ποτέ για να βλάψω ή να αδικήσω. Ούτε θα δίνω θανατηφόρο φάρμακο σε κάποιον που θα μου το ζητήσει, ούτε θα του κάνω μια τέτοια υπόδειξη.
Παρομοίως, δεν θα εμπιστευτώ σε έγκυο μέσο που προκαλεί έκτρωση. Θα διατηρώ αγνή και άσπιλη και τη ζωή και την τέχνη μου. Δεν θα χρησιμοποιώ νυστέρι ούτε σε αυτούς που πάσχουν από λιθίαση, αλλά θα παραχωρώ την εργασία αυτή στους ειδικούς της τέχνης.
Σε όσα σπίτια πηγαίνω, θα μπαίνω για να βοηθήσω τους ασθενείς και θα απέχω από οποιαδήποτε εσκεμμένη βλάβη και φθορά, και ιδίως από γενετήσιες πράξεις με άνδρες και γυναίκες, ελεύθερους και δούλους. Και όσα τυχόν βλέπω ή ακούω κατά τη διάρκεια της θεραπείας ή και πέρα από τις επαγγελματικές μου ασχολίες στην καθημερινή μου ζωή, αυτά που δεν πρέπει να μαθευτούν παραέξω δεν θα τα κοινοποιώ, θεωρώντας τα θέματα αυτά μυστικά.
Αν τηρώ τον όρκο αυτό και δεν τον παραβώ, ας χαίρω πάντοτε υπολήψεως ανάμεσα στους ανθρώπους για τη ζωή και για την τέχνη μου. Αν όμως τον παραβώ και επιορκήσω, ας πάθω τα αντίθετα.»
Κάποιες προσθήκες ή αλλαγές σε σύγχρονες εκδοχές του όρκου είναι:
«Δεν θα βλάψω κανέναν εσκεμμένα για τα συμφέροντα κάποιου τρίτου.» Αποφεύγεται έτσι η συμμετοχή γιατρών σε εκτελέσεις καταδικασμένων σε θάνατο. Μπορεί να παρίσταται γιατρός στον χώρο εκτέλεσης αλλά μόνο για να εξακριβώσει τον θάνατο.
«Να αποφεύγω να κάνω πράγματα που άλλες ειδικότητες μπορούν να χειριστούν καλύτερα.» Η αναφορά του αρχικού όρκου στις λιθιάσεις (πέτρα των νεφρών ή της ουροδόχου κύστης) γίνεται σήμερα κατανοητή ως ένας πρώιμος καταμερισμός των ιατρικών υπηρεσιών σε τομείς όπως η χειρουργική, η οποία δεν είχε αναγνωριστεί μέρος των καθηκόντων του γιατρού τα αρχαία χρόνια.
«Να κρατώ το καλό του ασθενούς ως πρώτη προτεραιότητα.» Αν υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα, όπως το καλό της κοινωνίας ή του συστήματος δικαιοσύνης ή της κερδοσκοπίας του γιατρού, προέχει το καλό του ασθενή.
«Να αποφεύγω να διατηρώ σεξουαλικές σχέσεις ή άλλους ανάρμοστους δεσμούς με τον ασθενή ή με την οικογένεια του ασθενούς.» Καθότι οι προσωπικές συναισθηματικές σχέσεις μεταξύ γιατρού και ασθενή ή συγγενή του μπορεί να δημιουργήσουν προκαταλήψεις ή κίνητρα για να προκληθεί κακό (π.χ. αν υπάρχει σχέση μεταξύ γιατρού και συζύγου του ασθενή), ο κανόνας αυτός αποτελεί συνήθως και μέρος της νομοθεσίας (περί δεοντολογίας), εκτός του όρκου.
Απόσπασμα του Όρκου από τον Πάπυρο Oxyrhynchus 2547, 3ος αιώνας (πηγή)
Ο Ιπποκρατικός Όρκος, όπως τροποποιήθηκε το 1964 από τον LouisLasagna, Κοσμήτορα της Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Tufts (η πιο διαδεδομένη σύγχρονη εκδοχή) (μετάφραση από εδώ)
«Υπόσχομαι να εκπληρώνω, κατά τη δύναμη και την κρίση μου, αυτή τη συνθήκη:
Θα σέβομαι τα επίπονα κατακτημένα επιστημονικά οφέλη εκείνων των ιατρών στα ίχνη των οποίων πατώ, και ευχαρίστως θα μοιράζομαι αυτή τη γνώση όπως τη γνωρίζω με εκείνους που θα ακολουθήσουν.
Θα εφαρμόζω, για το όφελος των ασθενών, όλα τα μέτρα που απαιτούνται, αποφεύγοντας τη διπλή παγίδα της υπερθεραπείας και του θεραπευτικού νιχιλισμού.
Θα θυμάμαι πως υπάρχει τέχνη στην ιατρική όπως και επιστήμη, και πως η ζεστασιά, η συμπόνια, και η κατανόηση ενδεχομένως να υπερτερούν στο μαχαίρι του χειρούργου ή το φάρμακο του χημικού.
Δεν θα ντραπώ να πω «δεν γνωρίζω», ούτε θα αποτύχω να καλέσω τους συναδέλφους μου όταν οι ικανότητες κάποιου άλλου είναι απαραίτητες για την ανάρρωση ενός ασθενή.
Θα σεβαστώ τη μυστικότητα των ασθενών μου, καθώς τα προβλήματά τους δεν μου αποκαλύπτονται ώστε να γίνουν γνωστά στο ευρύ κοινό. Κυρίως πρέπει να φέρομαι με ιδιαίτερη φροντίδα σε θέματα ζωής και θανάτου. Πάνω απ’ όλα, δεν πρέπει να παριστάνω τον Θεό αμέριμνα.
Θα θυμάμαι πως δεν περιποιούμαι έναν πίνακα ενδείξεων πυρετού, έναν καρκινικό όγκο, αλλά ένα άρρωστο ανθρώπινο ων, του οποίου η ασθένεια μπορεί να επηρεάζει την οικογένεια του ατόμου και την οικονομική του σταθερότητα. Οι ευθύνες μου περιλαμβάνουν τέτοια σχετικά προβλήματα, αν πρόκειται να φροντίζω επαρκώς τους ασθενείς.
Θα αποτρέψω την αρρώστια όποτε μπορώ αλλά πάντοτε θα ψάχνω το μονοπάτι για την θεραπεία όλων των ασθενειών.
Θα θυμάμαι πως παραμένω ένα μέλος της κοινωνίας, με ιδιαίτερες υποχρεώσεις προς όλους τους συνανθρώπους μου, τόσο εκείνους που είναι σώοι στο πνεύμα και στο σώμα όσο και τους ασθενείς.
Αν δεν παραβώ τον όρκο αυτό, είθε να απολαύσω τη ζωή και την τέχνη, είθε να είμαι σεβαστός όσο ζω και να με θυμούνται με στοργή στο επέκεινα. Είθε να φέρομαι πάντοτε ώστε να διατηρήσω τις καλύτερες παραδόσεις του καλέσματός μου και να βιώσω μακροχρονίως την ευχαρίστηση της θεραπείας εκείνων που αναζητούν τη βοήθειά μου.»
Ο σύγχρονος Όρκος του Ιπποκράτη των Ελληνικών ιατρικών σχολών (πηγή) (οι επισημάνσεις δικές μου)
«Του πτυχίου της Ιατρικής αξιωθείς, όρκον ομνύω προ του Πρυτάνεως και του Προέδρου της Ιατρικής Σχολής και πίστιν καθομολογώ τήνδε: Από του ιερού περιβόλου του σεπτού τούτου τεμένους των Μουσών εξερχόμενος κατ΄ επιστήμην βιώσομαι, ασκών ταύτην δίκην θρησκείας εν πνεύματι και αληθεία. Ούτω χρήσιμον εμαυτόν καταστήσω προς άπαντας τους δεσμένους της εμής αρωγής, και εν πάση ανθρώπων κοινωνίας αεί προν ειρήνην και χρηστότητα ηθών συντελέσω, βαίνων εν ευθεία του βίου οδώ, προς την αλήθειαν και το δίκαιον αποβλέπων και τον βίον ανυψών εις τύπον αρετής υπό την σκέπην της σοφίας. Ταύτην την επαγγελίαν επιτελούντι είη μοι, συν τη ευλογία των εμών καθηγητών και πεφιλημένων δασκάλων, ο θεόν εν τω βίω βοηθός.»
Η σύγχρονη ελληνική εκδοχή, λοιπόν, είναι αισθητά πιο πεζή από τις δύο προηγούμενες. Είναι πολύ πιο σύντομη και αγνοεί ήθη που θέλει να μεταβιβάσει η πρωτότυπη εκδοχή, αλλά και τις ανθρωπιστικές αξίες του ευρέως χρησιμοποιούμενου όρκου του Louis Lasagna. Αν και ο όρκος αυτός είναι κοσμικός (γίνεται προς τον Πρύτανη και τον Πρόεδρο), οι θρησκευτικές του αναφορές είναι πολλές.
Πολύ περισσότερο έντονα θρησκευτική είναι η εκδοχή του Μαϊμωνίδη, που επίσης χρησιμοποιείται εναλλακτικά του Ιπποκρατικού. Ο Όρκος του Μαϊμωνίδη, γιατρού του 12ου αιώνα, μπορεί να βρεθεί εδώ (η γνωστή Προσευχή του Μαϊμωνίδη είναι διαφορετικό κείμενο, και μπορείτε να το βρείτε εδώ).
Τέλος, έχει προταθεί και η ανάγκη ενός «Ιπποκρατικού Όρκου για τους Επιστήμονες», με σκοπό την ύπαρξη ενός ηθικού κώδικα πρακτικής που να περιλαμβάνει την ειλικρίνεια, την ακεραιότητα και την ενδελέχεια του επιστήμονα, καθώς και την ελάττωση της χρήσης των επιτευγμάτων του με τρόπο που θα βλάψει τον άνθρωπο, τα ζώα ή το περιβάλλον. Δεν έχει υιοθετηθεί τέτοιος όρκος, αν και προωθήθηκε από αρκετούς φιλοσόφους της επιστήμης και επιστήμονες (Joseph Rotblat, Karl Popper…). Ο Ray Spier δήλωσε μάλλον αφοπλιστικά «οι όρκοι δεν είναι ο τρόπος να πάμε μπροστά», εννοώντας πως ένας τέτοιος όρκος θα λειτουργούσε στην πράξη αποτρεπτικά για την επιστημονική έρευνα ή πως θα αποτελούσε τροχοπέδη.
Βυζαντινό χειρόγραφο του 12ου αιώνα του Ιπποκρατικού όρκου, επιχειρεί τη σύνδεση με χριστιανικές ιδέες (πηγή)
